Dalam Parlimen

Cukai Barang dan Perkhidmatan (GST) kembali hangat diperkatakan selepas Perdana Menteri, Datuk Seri Anwar Ibrahim mengesahkan kerajaan sedang mengkaji cara memperbaiki sistem percukaian negara.

Dalam ucapan penutup sesi Libat Urus Belanjawan 2027 pada 18 Ogos, Anwar berkata kerajaan mahu mencari sistem cukai yang lebih progresif dan cekap dengan menggabungkan kekuatan kedua-dua sistem cukai tersebut.

Sehari selepas itu, Jemaah Menteri bersetuju mengarahkan Kementerian Kewangan menjalankan kajian menyeluruh mengenai cadangan sistem percukaian hibrid ini sebelum sebarang keputusan muktamad dibuat.

Bagi rakyat yang keliru dengan istilah GST dan SST, berikut penjelasan ringkas.

Apa Itu SST?

SST bermaksud Cukai Jualan dan Cukai Perkhidmatan, dua cukai berasingan yang ditadbir di bawah Akta Cukai Jualan 2018 dan Akta Cukai Perkhidmatan 2018.

Cukai Jualan dikenakan sekali sahaja, iaitu pada peringkat pengilang atau pengimport barangan bercukai. Cukai Perkhidmatan pula dikenakan ke atas perkhidmatan tertentu yang disenaraikan oleh kerajaan, seperti F&B, telekomunikasi dan kesihatan swasta.

Ciri utama SST ialah ia cukai satu peringkat (single-stage). tiada mekanisme kredit cukai input seperti GST. Ini bermakna peniaga tidak boleh menuntut semula cukai yang telah mereka bayar ke atas input perniagaan.

Apa Itu GST?

GST atau Cukai Barang dan Perkhidmatan pula ialah cukai penggunaan berbilang peringkat (multi-stage) yang dikenakan pada setiap peringkat rantaian bekalan daripada pengilang, pengedar, sehingga peruncit.

Bezanya dengan SST, peniaga berdaftar GST boleh menuntut semula cukai input yang telah mereka bayar. Secara teorinya, ini menjadikan cukai akhir yang ditanggung pengguna lebih telus berbanding SST.

GST yang pernah dilaksanakan di Malaysia adalah pada kadar standard 6%.

Apa Yang Dibayar Oleh Masyarakat Hari Ini?

Di bawah SST semasa, Cukai Jualan dikenakan pada kadar 0%, 5% atau 10% bergantung kepada jenis barangan, manakala Cukai Perkhidmatan dikenakan pada kadar 6% hingga 8%.

Sejak 1 Julai 2025, skop Cukai Perkhidmatan diperluas merangkumi sewaan atau pajakan, pembinaan, perkhidmatan kewangan, kesihatan swasta dan pendidikan swasta walaupun cadangan mengenakan cukai ke atas perkhidmatan kecantikan seperti gunting rambut ditarik balik selepas maklum balas orang ramai.

Barangan keperluan asas seperti beras, gula, susu dan ubat kekal dikecualikan daripada Cukai Jualan, manakala perkhidmatan pendidikan dan kesihatan untuk rakyat Malaysia turut dikecualikan daripada Cukai Perkhidmatan.

Isu Yang Ditimbulkan Peniaga

Di Bawah SST

Oleh kerana SST tiada mekanisme kredit cukai input, ramai pakar cukai termasuk pihak Deloitte Malaysia mengingatkan risiko “cukai atas cukai” apabila sesuatu bahan mentah dicukai berkali-kali sepanjang rantaian bekalan sebelum sampai ke tangan pengguna.

Peluasan skop SST sejak 2024 dan 2025 turut memaksa banyak perniagaan yang sebelum ini tidak tertakluk kepada SST terutamanya dalam sektor pembinaan, kewangan dan logistik untuk berdaftar dan menyesuaikan sistem dalaman mereka. Ini menambah kos pematuhan, khususnya bagi perusahaan kecil dan sederhana (PKS).

Di Bawah GST (Dahulu)

Semasa GST dilaksanakan antara 2015 hingga 2018, aduan utama peniaga tertumpu kepada kelewatan bayaran balik (refund) cukai input, yang menyebabkan masalah aliran tunai terutamanya bagi PKS.

Menurut rekod Hansard Dewan Rakyat bertarikh 4 Februari 2026, Menteri Kewangan II Datuk Seri Amir Hamzah Azizan mengesahkan tuntutan bayaran balik GST yang tertunggak sejak pemansuhan pada 2018 berjumlah RM19 bilion, kini hampir seluruhnya diselesaikan. Baki kira-kira RM30 juta sahaja belum dibayar, disebabkan kes yang masih dibicarakan di mahkamah atau maklumat akaun bank syarikat yang tidak lengkap.

Bila Cukai SST Diperkenalkan?

SST bukan cukai baharu. Cukai Jualan mula diperkenalkan pada 1972 di bawah Akta Cukai Jualan 1972, manakala Cukai Perkhidmatan menyusul pada 1975 di bawah Akta Cukai Perkhidmatan 1975. Kedua-duanya berkuat kuasa lebih empat dekad sebelum digantikan oleh GST pada 2015.

Selepas GST dimansuhkan, SST versi baharu sering dirujuk sebagai “SST 2.0” diperkenalkan semula pada 1 September 2018 di bawah Akta Cukai Jualan 2018 dan Akta Cukai Perkhidmatan 2018.

Bila Cukai GST Diperkenalkan dan Kenapa Dimansuhkan?

GST diumumkan oleh Perdana Menteri ketika itu, Datuk Seri Najib Razak, semasa pembentangan Belanjawan 2014 pada 25 Oktober 2013, dan mula berkuat kuasa pada 1 April 2015 pada kadar standard 6%.

Pelaksanaan GST disertai kritikan meluas berhubung kenaikan kos sara hidup dan kelewatan bayaran balik cukai yang membebankan PKS. Isu ini menjadi salah satu titik perbincangan utama dalam Pilihan Raya Umum ke-14 (PRU14) pada 2018.

Selepas Pakatan Harapan menang PRU14, kerajaan baharu menurunkan kadar GST kepada 0% berkuat kuasa 1 Jun 2018, sebelum GST dimansuhkan sepenuhnya dan digantikan dengan SST pada 1 September 2018 memenuhi salah satu janji manifesto pilihan raya ketika itu.

Reaksi Di Dewan Rakyat

Cadangan menggabungkan GST dan SST bukan perkara baharu di Parlimen. Rekod Hansard menunjukkan beberapa Ahli Parlimen pembangkang termasuk Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal, Datuk Seri Dr Radzi Jidin dan Datuk Seri Wee Ka Siong berulang kali menggesa kerajaan mempertimbangkan semula GST, dengan hujah ia sistem cukai lebih telus dan digunakan oleh lebih 170 negara lain.

Bagaimanapun, Anwar yang turut memegang jawatan Menteri Kewangan konsisten menegaskan kerajaan tidak akan kembali kepada bentuk asal GST kerana sifatnya yang meluas turut membebankan golongan berpendapatan rendah yang sebelum ini tidak dikenakan cukai.

Apa Seterusnya?

Buat masa ini, kajian sistem cukai hibrid GST-SST masih di peringkat awal. Menteri Kewangan II diberi tempoh untuk menyediakan laporan lengkap sebelum dibawa semula ke Jemaah Menteri untuk perbincangan lanjut tanpa tempoh masa ditetapkan.